Updates

Kritiekloosheid is een deugd

Gelijkwaardigheid. Tolerantie.

Ik hou van kritische mensen; van kritiek. Niet dat ik altijd direct juichend reageer, hoor, zo is het echt niet. Kritiek krijgen is namelijk helemaal niet zo leuk. Heb je op iets je uiterste best gedaan, komt iemand je vertellen dat het niet goed was – of in ieder geval niet goed genoeg. Dus nee, ik sta niet altijd van geluk te glimmen. Toch zoek ik altijd mensen om me heen die onbevangen naar de wereld durven kijken en vragen durven stellen. ‘Waarom links en niet rechts?’  Vragen ze dan. Of ‘Hoe kom je erbij dat die actie een goed idee was?’ Niet altijd leuk, maar persoonlijk zoek ik die mensen altijd op. Ik heb de behoefte om de wereld te begrijpen en dat kan niet als je je alleen met je eigen visie bezig houdt. Het kost een hoop energie om altijd maar je visie en ideeën bij te stellen dus ik snap heel goed waarom veel mensen daar helemaal geen behoefte aan hebben. Lekker in je eigen bubbel en dan net doen of jij de enige bent die de wereld begrijpt; héérlijk! En ondanks alles doe ook ik daar met regelmaat aan mee.  Alleen maar kritisch de wereld laten binnenkomen kost veel te veel energie; kritiekloosheid is een vaardigheid die absoluut nodig is in het leven.

Waarom doen we daar dan zo moeilijk over? De wereld staat bol van een roep om ‘scherpe mensen’, met het lef om te zeggen wat ze zien. Maar die zijn in het echt helemaal niet zo gewenst. In vrijwel elke vacature staat tegenwoordig de vraag om een kritische houding. Maar als je dan kordaat aan het werk gaat, dan blijkt men helemaal geen feedback te wensen; hoe positief en opbouwend je ook bent. Waarom vraag je er dan om? Ik zou graag zien dat we een wereld creëren waarin we zo eerlijk durven zijn dat we gewoon in een advertentie durven zetten: ‘meegaande volgers gewenst, anders trekt onze organisatie je niet’. Het zou de verwachtingen over en weer zoveel beter op elkaar afstemmen, hè. Maar jij en ik weten ook dat we daar voorlopig nog niet op hoeven wachten. Inmiddels weet ik hoe je een organisatiecultuur kunt herkennen, ondanks de vacature: aan hun bedrijfsblaadje. Stevige organisatieculturen hebben een kritisch blad. Mijn grote voorbeeld is de Resource; het blad van Wageningen Universiteit. Ik lees het graag, hoewel de onderwerpen heel ver van mijn bed zijn en ik er ook lang niet alles van snap. De wereld der natuurwetenschappen is een hele andere dan waar ik leef. Toch las ik het liever dan het blad van mijn vorige werkgever; dat was vooral een juichblaadje. Waar Resource journalisten manmoedig de bestuurders het vuur aan de schenen kon leggen, was mijn huisblaadje meer een kabbelend geheel van rozige verhalen over het fantastische werk dat binnen het bedrijf allemaal gedaan werd.

Er is niks mis met juichblaadjes, helemaal niet. Het zijn informatiefolders over wat er allemaal in het bedrijf te vinden is, en daar is niks mis mee. Ik vind het alleen prettig als we met elkaar helder houden wat wat is; een journalistiek blad is geen informatiefolder en andersom. Zelf heb ik meer met een journalistiek blad; klopt de wereld wel zoals ik ‘m zie? Ik wil de wereld graag begrijpen. Er is heel veel informatie die mijn bubbel niet bereikt, en andersdenkenden helpen dat te doorbreken. Ik kijk bijvoorbeeld op social media ook graag op de timeline van mensen die ik totaal niet kan volgen. En als ik zie wat daar voor informatie voorbij komt, dan snap ik het ineens wat beter: als dit is wat jij ziet, dan snap ik dat dit ook is wat je zegt.

We leven in een onveilige wereld en we hebben allemaal de behoefte om ‘m veiliger te maken; overzichtelijker. Sommige mensen doen dat door altijd op zoek te gaan naar het ‘waarom’ van de dingen die ze niet begrijpen; anderen doe dat door datgene wat ze niet begrijpen buiten te sluiten en te veroordelen. En het ene is echt niet persé beter dan het andere; we leven in een onveilige wereld en we doen wat we kunnen om het leven zo hanteerbaar mogelijk door te komen.

Voor mij  persoonlijk zou het enorm helpen als we tenminste eerlijk konden zijn over waar we staan. Dat we met elkaar kunnen erkennen dat er verschillende manier zijn, en hoe ingewikkeld ook, dat het is wat ons overeind houdt. Dat de critici en de kritieklozen dus samen een weg kunnen zoeken in het omgaan met deze tegenstrijdige inborsten.

Want omgaan met kritiek is een vaardigheid op zich, maar dat is het vermijden van kritiek net zo goed. Als we dat ooit gaan erkennen; wie weet kunnen we dan echt eens van elkaar gaan leren.

Vond je dit interessant? Geef je op om onze reis te volgen! Dat kun je doen door links in de zijbalk of  in de pop-up je emailadres en je naam in te vullen (als je het bericht hebt weggeklikt, klik dan op een willekeurige blog om het weer te zien).

Als psychiatrisch verpleegkundige heeft Maartje Goverde de methode Interactiekracht ontwikkeld om mensen met ingewikkeld gedrag effectiever te kunnen steunen op hun reis naar een volwaardig leven. Inmiddels voert ze campagne voor een hoopvolle toekomst voor mensen die hun vertrouwen zijn verloren. Ze is bestuurder van Stichting Uitblinkers, welke is opgericht als onderdeel van haar expeditie naar een nieuwe manier van hulpverlenen, en liefst ook naar een nieuwe maatschappij; eentje waarin iedereen meetelt. Het boek ‘Interactiekracht’ is in de maak. In de loop van 2019 zal gestart worden met scholing en training van hulpverleners. Daarnaast coacht Maartje vanuit Interactiekracht ook professionals in de zorg, leidinggevenden en mantelzorgers. Maartje is te volgen via LinkedIn (Maartje Goverde ), twitter (@MaartjeGoverde), facebook (Interactiekracht) en via deze blog.

Reageren