Updates

Dag #20

Inzicht. Rechtvaardigheid. Mededogen. Grenzen.

Sommige mensen vertonen gedrag dat voor hun omgeving veel tijd en energie kost. Als je in de zorg werkt ken je het vast en zeker; het zijn de mensen die bijna elk overleg wel even besproken worden en vaak ook nog tussendoor. Omdat er weer iets is gesneuveld, een schuld is gemaakt, explosies zijn geweest, men wel of niet zwanger is, vervuild is, enzovoorts. Wie me een beetje kent weet inmiddels dat ik van deze mensen hou. Onder al het gedoe zit pijn en verdriet en onmacht en frustratie. En het mooie is dat ze het daar heel makkelijk over kunnen hebben. Niet uit zichzelf misschien, maar als een ander erover begint ligt het zo op tafel en heb je een gesprek. Ik denk omdat ze zo weinig te verliezen hebben. Jij en ik kunnen onze nukken en kuren nog wel achter onze eigen voordeur verborgen houden, maar bij deze mensen ligt alles al op straat. In ieder geval voor hun gevoel, want naast een hele batterij hulpverleners weten ook de school, werkgever/ dagbesteding, woningbouwvereniging, gemeente en de wijkagent er inmiddels alles van.

Deze mensen kosten de hulpverlening vaak veel tijd. Dat komt ook omdat wij hulpverleners onmachtig raken. We weten niet hoe al die heftigheid te stoppen. We zien dat onevenredig veel aandacht gaat naar deze ‘lastige’ mensen. Als we niet uitkijken gaan we deze mensen dan zeer problematisch of manipulatief of gedragsgestoord of whatever noemen. Dan verzuchten we dat het zo oneerlijk is, dat ze zoveel tijd opslokken. En soms vinden we deze mensen vooral zielig en noemen we ze kwetsbaar en vinden we eigenlijk dat ze er zelf ook niks aan kunnen doen. In allebei de gevallen zeggen we eigenlijk dat de persoon in kwestie niet echt meer te helpen is. Alsof het aan hun ‘problematiek’ ligt. Maar eigenlijk betekent het gewoon dat wij hulpverleners niet echt snappen wat er aan de hand is, en dat we onze eigen grenzen niet helder hebben (we bepalen altijd nog zelf hoeveel tijd we ergens aan besteden). En dan verwarren we soms mededogen ook nog met medelijden, waardoor we iemand zielig vinden, en we vergeten dat iemand naast heel veel begrip ook soms een schop onder z’n kont nodig heeft. Zoals we dat allemaal weleens hebben.

Goede hulp begint bij inzicht. Mensen lopen niet vast in het leven door een diagnose; mensen lopen vast omdat hun gedrag moeilijk/ ongrijpbaar/ onbegrepen is. Dat kan vanuit een diagnose komen, maar dat hoeft niet, en andersom betekent een diagnose ook niet per definitie dat je vastloopt in het leven. Dat is inzicht. Je kunt mensen helpen minder last te hebben van ziektesymptomen (heel vaak heel zinnig) en je kunt mensen helpen om keuzes te maken, in het leven en ook in hun gedrag, zodat hun onmacht vervliegt, ze zelf de regie gaan nemen en leren hoe ze de leiding aan hun eigen leven kunnen geven. Moet je zien hoe snel gedragsproblemen dan verdwijnen.

En wij? Wij mogen leren dat ook wij kunnen kiezen. Hoe we onze tijd verdelen, bijvoorbeeld. Mensen  met ‘ingewikkeld gedrag’; ‘multiproblem-mensen’, snappen heel goed dat de wereld niet om hen draait; dat er anderen zijn die óók tijd en aandacht nodig hebben. Onze tijd evenredig verdelen is een vorm van rechtvaardigheid; iedereen verdient het om aan bod te komen; ook degenen die niet ontploffen, overlast veroorzaken of zorg mijden. Ons beste kompas om hierin een gezonde balans te vinden? Mededogen en realiteitszin. De ander zien, horen, serieus nemen en ook weten hoe en wanneer je op een gezonde manier grenzen moet stellen. Dan heb je een gouden combinatie. Dat is interactie op z’n krachtigst.

Mijn dag staat in het teken van de vrijheid om te kiezen. Vanuit inzicht, rechtvaardigheid, mededogen en grenzen. Doe je mee?

2 reacties op Dag #20

  • Jan Kop

    Je schrijft : “Dan verzuchten we dat het zo oneerlijk is dat ze(die lastige cliënten) zoveel tijd opslokken. Ik daag iedereen met dat gevoel uit eens bij zichzelf na te gaan hoeveel tijd je echt aan de cliënt besteedt en hoeveel tijd aan zijn problematische gedrag. Die verhouding wat veranderen doet soms wonderen.

Reageren