Updates

Dag #21

Delen. Normaliseren. Inzicht.

Vandaag ga ik mijn inzichten delen over hoe we de boel kunnen normaliseren. In ieder geval wat betreft ondersteuning van mensen in complexe situaties.

Wij hulpverleners zijn door-en-door getraind in het herkennen van ziekte. Da’s maar goed ook; stel je voor dat we ziekte niet zouden herkennen; hoe kunnen we iemand dan beter maken?! Maar we zijn niet zo getraind in het herkennen van gezondheid en dat is jammer, want dat is óók nodig. Als we niet herkennen wat gezond gedrag is; hoe kunnen we het dan ooit bekrachtigen? En hoe zal de ander ooit weten dat-ie iets goed doet? Laat staan dat-ie in z’n kracht komt te staan.

Ik help mensen bij het terugvinden van hun eigen regie. Dan heb je kennis nodig over waar de kracht van mensen zit; over wat voor hen gezond is. De mensen die ik begeleid lijken vaak heel ongezond gedrag te vertonen, maar als je goed kijkt naar wat er onder de oppervlakte gebeurt, is het eigenlijk niet zo gek dat ze zich zo gedragen.

Voorbeeld: iemand heeft zorgen om zijn kind dat in een instelling zit. De instelling legt wel uit dat de zorgen totaal overbodig zijn, maar gaat niet in op de concrete zorgen van de ouder. De ouder maakt het nog een keer bespreekbaar. En nog een keer. En nog een keer. Steeds komt hetzelfde antwoord. Elke keer wordt de ouder een beetje machtelozer; elke keer klinkt er meer irritatie door in de zijn stem. En steeds blijft hetzelfde antwoord komen; tot de machteloosheid te groot wordt, en de ouder boos wordt. Stemverheffing, en uiteindelijk ook schreeuwen en tieren en vloeken.

Is dat raar? Ik vind van niet. Als ik zorgen heb dan wil ik ook dat die serieus genomen worden. Niemand hoeft dingen op te lossen als dat niet kan, maar serieus in gesprek gaan over de (on)mogelijkheden is toch het minste dat je kunt doen. En als dat keer op keer op keer niet gebeurt, wat kun je dan nog doen? Hoe zorg je dat je doordringt als je met een ondoordringbare muur te maken hebt?

Als je niet serieus genomen wordt, kun je onder de streep uiteindelijk maar twee dingen doen: je steeds heftiger uitspreken, of het contact verbreken. Meer smaken zijn er gewoonweg niet. Voor ouders is dat laatste meestal geen optie. Het gaat om je kind. Die laat je niet vallen als er slecht geluisterd wordt. Daar ga je voor op de barricades.

In zo’n situatie krijgen mensen al snel het stempel ‘moeilijk’ of zelfs ‘agressief’. Als ze al een diagnose hadden, dan wordt het gedrag daaraan opgehangen. Vreemd eigenlijk, hè; als we maar lang genoeg niet luisteren, komen we vanzelf een keer ziek gedrag tegen en kunnen we zeggen: ‘Zie je wel?! Dat is gestoord gedrag.’

‘Niet gehoord worden’ is een hele ongezonde interactie. Het maakt je klein en machteloos en je krijgt de boodschap ‘jij doet er niet toe’. Het is eigenlijk juist heel, heel erg gezond om zo’n interactie te doorbreken; uit zelfbehoud. Zodat je het niet meer hoeft te ondergaan. En als dat betekent dat je flipt of zorg mijdt, dan zij dat maar zo.

Nou zeg ik daarmee niet dat al het grensoverschrijdende gedrag dat mensen vertonen altijd aan een ander ligt (was het maar zo lekker zwart wit 😉 ), maar feit is ook dat niemand 24 uur per dag alleen  maar ingewikkeld gedrag vertoont. Dat is gewoon niet zo. Er is altijd een aanleiding die te maken heeft met de interactie met de omgeving of met de persoon zelf (zijn eigen gedachten en emoties). Als je wilt dat iemand de regie over zijn leven neemt, dan is het belangrijk om samen uit te zoeken wat er toch eigenlijk gebeurt. Waar de frustratie en machteloosheid vandaan komen, zodat je ongezonde interacties om kunt draaien naar iets heilzamers.

Zoals bij de ouder in het het voorbeeld. De instelling zou de neerwaartse spiraal om kunnen draaien en zeggen: ‘Hè, mijn antwoord is blijkbaar niet genoeg voor jou. Mogelijk snap ik je zorg dan niet helemaal goed. Zullen we samen onderzoeken waar je zorg zit? Dan kan ik misschien een duidelijker antwoord geven en hoef jij niet meer te flippen’. Moet je zien hoe snel je een gezond gesprek krijgt, en hoe krachtig mensen blijken te zijn.

We hoeven agressie niet te pikken; van niemand. En tegelijkertijd mogen we als professional ook best hand in eigen boezem steken en kijken wanneer we mensen machteloos of klein maken, want soms doen we dat per ongeluk. En dat iemand zijn grenzen blijft stellen door heftig of ontwijkend gedrag; dat is dan eigenlijk best gezond.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Reageren