Updates

Dag #34

Inzicht. Wezenlijkheid. Schuldcultuur.

Hoe beter ik kijk, hoe vreemder de wereld wordt. Of eigenlijk hoe herkenbaarder, en hoe bizar dat op alle lagen van onze maatschappij zich dezelfde processen afspelen. Neem de mensen die ik help; ‘hulpverleningsmoe’, en ‘multiproblem’ zijn ze volgens velen. Zo mag je het noemen, maar eigenlijk zijn het gewoon mensen die aan het kortste eind trokken in deze wereld. Die veel meemaakten en naar wie slecht geluisterd is. Het bijzondere is dat het maar voort blijft slepen vaak. De problemen blijven komen, en ze worden voortdurend niet goed gehoord. Niet goed begrepen. Als we ongemakkelijk worden van mensen, dan gaan we met verantwoordelijkheden schuiven. Wij hulpverleners doen dat ook; ik zie het vaak gebeuren en heb er ooit zelf helaas ook aan meegedaan.  Toen ik nog niet beter wist. Het zit zo: mensen met multi-problematiek zitten klem, en als je klem zit heb je geen energie om om de hete brij heen te draaien en rekening te houden met eventuele lange tenen. Als je aan het overleven bent (en dat doe je als het leven je klemgezet heeft), dan gooi je eruit waar het op staat, en dan maak je je niet zo druk om de vraag of anderen wel willen horen wat je te zeggen hebt. Dat is ongemakkelijk. Wij (alle mensen in het algemeen en hulpverleners in het bijzonder) vinden het prettiger dat boodschappen mooi ingepakt worden. Je mag best zeggen dat iets stinkt, maar alleen via voorzichtige hints en als je de moeite neemt om er lang naartoe te kneden. Dan kunnen we het verdragen. Als je poep meebrengt dan moet je er wel een strikje omheen doen, zeg maar. Multiproblemmensen hebben geen energie voor een strikje; ze gooien de shit gewoon op straat zoals ze ‘m zien. Dan komt de hulpverlening in actie en gaat heel hard werken om te bespreken dat de shit echt anders ingepakt dient te worden. Vaak zie je mensen dan nog wel even sputteren, maar na een tijdje geven ze het op; dan trekken ze zich terug of worden chronisch agressief. Meer smaken zijn er dan uiteindelijk niet meer. Het is dan aan de hulpverleners om de hand te reiken, over zichzelf heen te stappen en te kijken naar wat nodig is om die specifieke mens weer te betrekken bij zijn eigen leven.

Veel verpleegkundigen zitten klem. Ze werken te veel en te hard en het leven daarnaast is ook niet altijd feest. Er wordt grotendeels over hen gesproken; niet met hen, en velen zijn bestuurdersmoe geworden; ze trekken zich terug en geven het op, of zijn chronisch geagiteerd. Dat is een realiteit waar bestuurders liever een strikje om zouden zien. En nu de shit door sommigen op tafel wordt gelegd, komt er commentaar: waar is het strikje? Ik hou niet zo van strikjes; die leiden alleen maar af van de kern. Dus ik keek naar de wettekst en vond dit:

De verpleegkundige:
Artikel 33:
Tot het gebied van deskundigheid van de verpleegkundige wordt gerekend:
a. het stellen van een verpleegkundige diagnose;
b. het uitvoeren van handelingen op het gebied van observatie, begeleiding, organisatie van zorg, preventie, verpleging en verzorging;
c. het opstellen, uitvoeren en evalueren van een verpleegplan;
d. het uitvoeren van handelingen op het gebied van kwaliteitszorg;
e. het verrichten van voorbehouden handelingen ingevolge opdracht van een beroepsbeoefenaar op het gebied van de individuele gezondheidszorg in aansluiting op diens diagnostische en therapeutische werkzaamheden.

De regieverpleegkundige:
Artikel 33b
Tot het gebied van deskundigheid van de regieverpleegkundige wordt gerekend:
a. het stellen van een verpleegkundige diagnose;
b. het initiëren, regisseren en uitvoeren van handelingen op het gebied van observatie, begeleiding, organisatie van zorg, preventie, verpleging en verzorging;
c. het opstellen, uitvoeren en evalueren van een verpleegplan;
d. het initiëren, ontwikkelen en uitvoeren van activiteiten op het gebied van kwaliteitszorg;
e. het verrichten van voorbehouden handelingen ingevolge opdracht van een beroepsbeoefenaar op het gebied van de individuele gezondheidszorg in aansluiting op diens diagnostische en therapeutische werkzaamheden.

In de afgelopen weken is pijnlijk duidelijk geworden dat er een heleboel keuzes zijn gemaakt waar de verpleegkundige beroepsgroep veel te weinig bij betrokken is geweest. Iedereen heeft daar zijn eigen rol in gehad; ook wij als verpleegkundigen zelf.

Zoals je ziet zijn beide omschrijvingen identiek, behalve dat de regieverpleegkundige dingen mag initiëren, regisseren en ontwikkelen. Klinkt mooi, maar er staat dus ook dat de gewone verpleegkundige dit niet (meer) mag. In de toelichting staat nadrukkelijk dat dit het onderscheid tussen die 2 is. Onvoorstelbaar dat je als gewoon verpleegkundige straks geen initiatief mag nemen. Enig idee hoe dat er op de werkvloer uit komt te zien? Een soort robotjes die alleen protocolletjes mogen volgen en voor elke scheet die uit de bocht dreigt te vliegen, toestemming moet vragen van de regiemevrouw of -meneer.

Ongetwijfeld is het creëren van robotjes en meer bureaucratie niet de bedoeling achter de wet. Maar de opzet van deze wet is gebaseerd op verouderde gegevens; ik lees in de toewijzing een verwijzing naar een behoefte uit 1992 (meer dan 25!!! jaar geleden). De huidige zorg wordt geregeerd door angst. Dek je in voordat er iets gebeurt, want als het mis gaat staat iedereen naar elkaar te wijzen. Er is een schuldcultuur ontstaan: na een incident staan velen te trappelen om de schuld en verantwoordelijkheid bij een ander neer te leggen. Niet wat we willen, maar wel degelijk wat er veelal gebeurt. Hoe dek je dat bovenstaande wet op de werkvloer vorm zal krijgen met die context? Juist, héél veel extra vastleggen, bewijsbaar maken dat alleen de regiemevrouw of -meneer initiatief nam, en een hele groep collega’s die monddood gemaakt wordt. Ik maak me ernstig zorgen.

Verpleegkundigen zijn overvraagd en velen zitten klem. Ze dachten dat er goed voor hen gezorgd werd door de mensen die daarvoor betaald werden, zodat dat ze zelf in de frontlinies van de zorg door konden bikkelen. Verpleegkundigen hebben geen energie voor een strikje, en nu blijkt dat er helemaal niet zo goed voor hen gezorgd is, trekken ze zich terug of worden boos. Wehebben vandaag geleerd dat dat een volkomen te verklaren reactie is in zo’n situatie.

Het is nu aan de bestuurders om de hand te reiken, over zichzelf heen te stappen en te kijken naar wat nodig is om de verpleegkundigen weer te betrekken bij hun eigen beroep.

PS: voor het wetsvoorstel: klik hier
Voor de toelichting, klik hier

 

Vond je dit interessant? Geef je op om onze reis te volgen! Dat kun je doen door links in de zijbalk of  in de pop-up je emailadres en je naam in te vullen (als je het bericht hebt weggeklikt, klik dan op een willekeurige blog om het weer te zien).

Als psychiatrisch verpleegkundige heeft Maartje Goverde de methode Interactiekracht ontwikkeld om mensen met ingewikkeld gedrag effectiever te kunnen steunen op hun reis naar een volwaardig leven. Inmiddels voert ze campagne voor een hoopvolle toekomst voor mensen die hun vertrouwen zijn verloren. Ze is bestuurder van Stichting Uitblinkers, welke is opgericht als onderdeel van haar expeditie naar een nieuwe manier van hulpverlenen, en liefst ook naar een nieuwe maatschappij; eentje waarin iedereen meetelt. Het boek ‘Interactiekracht’ is in de maak. In de loop van 2019 zal gestart worden met scholing en training van hulpverleners. Daarnaast coacht Maartje vanuit Interactiekracht ook professionals in de zorg, leidinggevenden en mantelzorgers. Maartje is te volgen via LinkedIn (Maartje Goverde ), twitter (@MaartjeGoverde), facebook (Interactiekracht) en via deze blog.

Reageren