Updates

Falende regelgeving en probleemoplossing

Openheid. Eerlijkheid. Autonomie.

Zo, eerst maar even excuses voor de wat langere afwezigheid. Dat kwam door een Koolmeesbaby die zich verschanst had op zo’n veilige plek in ons konijnenhok, dat haar ouders haar onmogelijk konden vinden en haar daarom hadden verlaten. Ze zou zeker en vast sterven als ik ‘r niet redde, dus dat deed ik dan maar. Wist ik veel hoeveel tijd zo’n diertje vraagt? Dus zo komt het dat mijn hele leven weer even uit balans ging en ik een nieuw ritme moest zoeken. Dat overkomt ons allemaal nietwaar? Soms is het een verhuizing; soms een nieuwe baan en soms een gevonden babyvogel. Tussen het voeren en de vlieglessen door had ik wel genoeg tijd om mijn leven te laten bezinken. De conclusie? Ik woon en werk in een ziek systeem. Triest maar waar. De manier waarop onze maatschappij draait vind ik niet gezond, en ons zorgsysteem al helemaal niet. Dat weten we met z’n allen ook al wel, ongetwijfeld. Onuitgesproken behoeften en verlangens bepalen beleid van onze overheid, beleidsmakers, bestuurders, managers, medewerkers, en ja; ook van onze hulpverleners. Maar wat doe je eraan? Dat dacht ik steeds; wat doe je eraan?

De afgelopen 15 jaar heb ik me met dat laatste bezig gehouden en inmiddels zie ik glashelder hoe de patronen die ons als hulpverlener met sommige hulpvragers vast laten lopen, één op één gekopieerd kunnen worden naar alle andere mensen. En dus naar alle andere werkvelden, branches, ‘scenes’ of hoe je het ook noemen wilt. Problemen in onze wereld ontstaan steeds vanuit dezelfde dynamiek. Het komt door de verhalen we die we in ons hoofd tegen onszelf vertellen, in combinatie met de mate waarin we de beperkingen van de wereld kunnen accepteren. ‘Framing’ hoor ik de laatste tijd vaak. Maar het is meer dan dat; het gaat niet alleen om het kader waarin je iets plaatst; het gaat ook heel erg over kunnen verdragen van imperfectie. Het kunnen verdragen dat we steken laten vallen, emoties laten overheersen en vanuit afweermechanismen onhandige dingen zeggen en onverstandige keuzes maken. Hoe hard we ook proberen om ‘het goede te doen’.

Het is zeker niet iets unieks van hulpverleners, of van managers of van wie dan ook; het is iets wat bij ons – mensen – hoort. Het is zoals het is. En tegelijkertijd ben ik er ook een beetje klaar mee. Want juist het feit dat we proberen de waarheid over onszelf wat op te poetsen, maakt dat we het met zijn allen in stand houden. Ik hoor overal steeds meer de roep om waarden als ‘transparantie’, ‘rechtvaardigheid’, ‘eerlijkheid’ en dat soort zaken meer. En weet je wat het is? Die dingen beginnen bij jou en mij. Niet bij een systeem of een instantie of wat dan ook. We zitten maar te wachten tot iemand anders die dingen gaat regelen, maar zo werkt het niet. Niet voor niks is het ‘Huis voor klokkenluiders’ opgericht, om vervolgens precies hetzelfde te gaan doen wat overal gebeurt: het eigen image opkrikken door te proberen wantoestanden te bagatelliseren.

Er zijn mensen die heel goed weten dat ze zo beperkt zijn als een deur en dat je je eigenlijk continu af mag vragen of je hoofd wel reële dingen denkt. Die mensen zijn er, en we noemen het ‘wijze mensen’, want dat zijn ze ook. De realiteit zien en accepteren en tòch het leven als kansrijk zien, maakt hen wijs. Mensen zoals Nelson Mandela of Maya Angelou of Leonard Peltier, om er maar een paar te noemen. De rest van ons? Niet zo wijs.

Wij modderen met z’n allen maar een beetje door met een hoofd dat ons onwaarheden vertelt en we hangen van verdedigingsmechanismen aan elkaar, zodat we onszelf wat af kunnen schermen van de realiteit van onze eigen nukken en kuren. Want het is een beetje pijnlijk hè, om toe te moeten geven dat je ruzie maakt, verwijtend bent, anderen ontkent of negeert of domineert of wat dan ook. En ik ben er een beetje klaar mee. Net als de rest van jullie, want ik hoor zo’n beetje iedereen hetzelfde zeggen: tijd voor ècht naar elkaar luisteren; èchte transparantie; èchter eerlijke en open bestuurders/ politici etc, etc. We raken gefrustreerd van alle manipulatie, onwaarheden, doofpotten en onkunde die we zien, dus we trekken onze mond open om vol verontwaardiging machtshebbers op hun fouten te wijzen. En waar brengt het ons? Nergens. Daar brengt het ons: nergens. Behalve nòg meer regelgeving en instanties; nog meer van hetzelfde. Dus wat dan? Er is één heel simpel antwoord: er is geen simpele oplossing die de hele maatschappij beter maakt. Er is geen toverstafje waarmee we mensen hun houding kunnen inregelen.

En toch ben ik super optimistisch over de mogelijkheden, want er in alle complexiteit is het toch heel eenvoudig. Er is maar één persoon waar je daadwerkelijk invloed op hebt, en dat ben je zelf. Wil je eerlijkheid? Wees eerlijk. Wil je excuses? Bied ze aan. Wil je moed? Toon het. Wil je acceptatie? Accepteer dan wat er is. Wees zelf het voorbeeld dat je wilt hebben, en je zult zien dat moed, openheid en acceptatie aanstekelijk werken; anderen zullen volgen. Want we zitten allemaal in hetzelfde schuitje, of we willen of niet, en alleen samen komen we verder. Het systeem uitstappen en onze beperkingen accepteren; het werkt bevrijdend. Doe je mee?

Vond je dit interessant? Geef je op om onze reis te volgen! Dat kun je doen door links in de zijbalk of  in de pop-up je emailadres en je naam in te vullen (als je het bericht hebt weggeklikt, klik dan op een willekeurige blog om het weer te zien).

Als psychiatrisch verpleegkundige heeft Maartje Goverde de methode Interactiekracht ontwikkeld om mensen met ingewikkeld gedrag effectiever te kunnen steunen op hun reis naar een volwaardig leven. Inmiddels voert ze campagne voor een hoopvolle toekomst voor mensen die hun vertrouwen zijn verloren. Ze is bestuurder van Stichting Uitblinkers, welke is opgericht als onderdeel van haar expeditie naar een nieuwe manier van hulpverlenen, en liefst ook naar een nieuwe maatschappij; eentje waarin iedereen meetelt. Het boek ‘Interactiekracht’ is in de maak. In de loop van 2019 zal gestart worden met scholing en training van hulpverleners. Daarnaast coacht Maartje vanuit Interactiekracht ook professionals in de zorg, leidinggevenden en mantelzorgers. Maartje is te volgen via LinkedIn (Maartje Goverde ), twitter (@MaartjeGoverde), facebook (Interactiekracht) en via deze blog.

Reageren