Updates

Heel normaal

Wij mensen zijn eigenlijk maar rare wezens. We hebben met elkaar een maatschappij bedacht en wat er zo over het algemeen in die maatschappij gebeurt vinden we ‘normaal’. En als iemand wat doet dat daar niet in past, dan vinden we dat niet normaal. Dat noemen we dan gek. Of gestoord. Of abnormaal. Of zoiets. We bedenken eigenlijk maar wat. Want als we kijken naar andere culturen dan zien we ineens hele andere normen voor wat normaal is en wat niet. Zo was het in de communistische Sovjetunie een gewoonte om de ideeën van tegenstanders van het regime als waandenkbeelden te bestempelen en hen vergezeld van een diagnose schizofrenie in een inrichting op te sluiten. Het is maar net wat je vreemd noemt.

Ik voel me zelf wel thuis bij de visie die men in vroeger tijden had op ‘de waanzinnige’. Een aantal eeuwen geleden zag men waanzinnigen als spiegel voor de gewone burger. ‘Beeld jezelf maar niks in; je bent onder je laagje beschaving eigenlijk net zo gek als hij’, was het idee. Waanzinnigen werden zo ongeveer omarmd door de maatschappij om Jan-met-de-pet te helpen herinneren dat-ie niks beter was dan zij. En terecht.

‘Teveel van iets is nooit goed’, legde mijn tante uit toen ik de vierde dag op rij alleen maar sandwichspread op mijn brood wilde. Daar had ze gelijk in. Teveel van iets is nooit goed. Ik kan me geen enkel symptoom van een psychiatrisch ziektebeeld bedenken wat niet tegelijkertijd in meerdere of mindere mate ook normaal is. Een sombere gedachte hebben we allemaal weleens gehad. Er zijn legio mensen die een overleden persoon toch nog rond zien lopen. Soms stellen we onszelf een beetje aan. Of vertellen we een leugentje, ook al is het om bestwil. Mensen kunnen heel actief zijn, of te hard gaan rennen. Of juist passief en steeds minder doen. Of vinden het prettig om bepaalde bewegingen te maken, of bepaalde geluiden. Of om zich af te sluiten voor anderen, of juist veel gezelschap op te zoeken. Allemaal niet zoveel mis mee. Pas als het teveel wordt, dan wordt het een probleem. Een beetje aanstellen wordt, als het alsmaar verergert, vanzelf theatraal. Een beetje somber wordt depressief en te actief zijn gaat vanzelf een keer over in manie. Dingen zien die er niet zijn dat wordt hallucineren en teveel verbanden zien tussen allerlei situaties kan uitmonden in waanideeën. Er zijn legio mensen die met mindfulness proberen meer ‘in het hier-en-nu’ te komen, maar de mensen die echt alleen maar in het hier-en-nu verblijven, en geen enkele rekening houden met de toekomst, hebben toch ook een probleem.

Psychiatrie is niet ‘gek’; psychiatrie is wat we met zijn allen beleven en doen, maar dan een beetje meer. Of eigenlijk veel te veel ‘meer’. Veel te veel is wat er gebeurt als we uit balans raken. Als we doorschieten en wijzelf of de rest van de wereld last van ons krijgen. Maar het is niet gek. Het is een verschil of je een vervelende herinnering hebt die af en toe terug komt, of een ernstig trauma hebt meegemaakt waardoor je dagelijks geteisterd wordt door herbelevingen en angsten. Hoe heftiger onze ervaringen, hoe meer kans dat we er last van krijgen. Zo simpel is het. En als we echt uit balans raken, heeft dat impact. Op ons gedrag, op wat we beleven en op de chemische wisselwerkingen in ons lijf en hoofd. Dat kan niet anders. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat de chemische wisselwerkingen de oorzaak zijn. We weten het namelijk niet. We zitten super ingewikkeld in elkaar; dat weten we wel. Maar hoe het precies zit; dat weten we dus niet. Wat ik wel weet: Psychiatrie is heftig. Als je te kampen hebt met zulke indringende belevenissen en emoties, dan moet je alles uit de kast trekken om terug in balans te komen. Medicatie, therapie, dagbesteding, vrienden, familie, hobby’s. Whatever works. Psychiatrische klachten hebben is enorm zwaar.

Maar psychiatrie is niet gek. Psychiatrie is ook niet ‘biologisch’ of ‘psychisch’. Psychiatrie is uit balans zijn in ons hele holistische zelf. Psychiatrie is normaal. Want het kan ons allemaal overkomen. Psychiatrie is eigenlijk maar een heftige life-event van ons vandaan. Dus wie je ook treft: wees begripvol. Het kan ons allemaal overkomen. En we zijn allemaal waanzinnig.

# 51

Vond je dit interessant? Geef je op om Updates te ontvangen van nieuwe berichten! Dat kun je doen door je emailadres en je naam in te vullen.

[mc4wp_form id=”664″]

Maartje Goverde is bestuurder van  Stichting Uitblinkers, een stichting waar mensen met psychiatrische- en gedragsproblemen ondersteuning krijgen. En waar al volgens de principes van Interactiekracht gewerkt wordt. Als psychiatrisch verpleegkundige heeft zij de methode Interactiekracht ontwikkeld om mensen met ‘ingewikkeld gedrag’ beter te kunnen helpen. Dit is ook waarom Stichting Uitblinkers is opgericht. Ze hoopt zo bij te kunnen dragen aan het versnellen van een evolutie die al gaande is. Een evolutie naar een nieuwe GGZ en liefst ook een nieuwe maatschappij waarin iedereen meetelt.  Het boek ‘Interactiekracht’ komt in 2017 uit. In de loop van 2018 zal gestart worden met scholing en training van hulpverleners. Daarnaast coacht Maartje vanuit Interactiekracht ook professionals in de zorg, leidinggevenden en mantelzorgers. Maartje is te volgen via LinkedIn (Maartje Goverde), twitter (@UitblinkersNL), facebook (Interactiekracht) en via deze blog.

Reageren